زیست - زمین

دراین ربلاگ مطالب زیست شناسی وزمین شناسی ارائه می شود

نوشته شده در تاريخ پنج‌شنبه 12 بهمن 1391 توسط biogeology |

رفتارهاي زيستي پروانه هاي مونارك

پروانه هاي مونارك Monarck را سلطان دنياي حشرات ناميده اند. حتي بعضي پا را از آن فراتر نهاده و آنها را آفريدگارهاي كوچكي دانسته اند، زيرا مونارك ها كارهاي خارق   العاده و معجزه مانندي انجام مي دهند. اول اينكه در چرخه زندگي آنها يك تخم كوچك تبديل به نوزادي كرمي شكل مي شود و سپس اين نوزاد به درون قالبي زمردين مي رود و در آنجا تبديل به پروانه اي زيبا و دلفريب مي شود. دست آخر و مهمتر اينكه مهاجرت مي كنند. آنها مسافت زيادي را مي پيمايند تا زمستان را در يك منطقه خوش آب و هوا بگذرانند. رفتار مونارك ها بسيار جالب است. يك پروانه سفر خود را كامل نمي كند. پروانه هاي نسل زمستان تنبل اند و توليد مثل نمي كنند. آنهايي كه در بهار به خانه هاي خود در شمال برمي گردند، در طول راه زاد و ولد مي كنند. اين فرزندان آنها هستند كه به نقطه آغاز برمي گردند.
خويشاوندان اين پروانه در همه اقليم ها كه گياه علف شير يا گونه هاي گياهي نزديك به آن مثل فرفيون پيدا شود، وجود دارند، البته به جز نواحي قطبي شيره سمي اين گياهان كه توسط مونارك ها نوشيده مي شود، آنها را در برابر پرنده ها محفوظ نگه مي دارد. به نظر مي رسد رنگ نارنجي زيباي پروانه هاي مونارك هشداري است به پرنده كه مراقب باشيد، طعمه شما مي تواند كشنده باشد!
به هر حال رنگ بال مونارك عاملي است كه همه آنها را از گزند پرندگان شكارچي در امان نگه مي دارد.
زندگي پروانه هاي مونارك مانند همه حشرات از يك تخم شروع مي شود. مونارك ماده حدود 400 تخم روي برگ هاي گياه فرفيون مي گذارد. حدود دو هفته طول مي كشد تا تخم هاي كوچك زردرنگ به تكامل برسند. در اين مرحله سر نوزادها از روي پوسته تخم قابل مشاهده است. يك نوزاد تازه متولد شده در حاليكه تنها دو ميلي متر طول دارد، حريصانه غذا مي خورد. حتي پوسته تخم خود را نيز مي خورد ! و بعد از آن شروع به تغذيه از گياه مي كند. آنها شب ها و روزهاي متوالي به خوردن ادامه مي دهند و تنها اندكي براي استراحت متوقف مي شوند. نوزاد مونارك در اولين روز زندگي خود، به اندازه وزنش غذا مي خورد!
نوزادهاي بالغ كه رشدشان كامل شده باشد، پنج سانتي متر طول دارند و وزن شان 2 هزار و 700 برابر وزن زمان تولدشان است.
هنگامي كه نوزادها براي مرحله شفيرگي آماده مي شوند، آرام و قرار ندارند. آنها گياه زمان تولدشان را ترك مي كنند تا شايد پناهگاهي بيابند كه بتواند شرايط تغيير شكل آنها را ممكن سازد. زماني كه آنها مكان مناسبي براي اين كار بيابند با استفاده از غده هاي مخصوصي كه در دهان خود دارند، شروع به تنيدن تاري ابريشمين در زير يك شاخه كوچك يا يك برگ مي كنند و آن را تكيه گاهي مي كنند و به شكل J از آن آويزان مي شوند. بعد از سپري شدن زماني چند مونارك وارد مرحله شفيرگي مي شود.
پروانه اكنون شبيه يك قطره آب در حال چكيدن از درخت و به رنگ سبز درخشان ديده مي شود. شكل و رنگ آن به آرامي در حال عوض شدن است. لايه بيروني آن به مانند يك زمرد زيبا و سخت در حاليكه با لكه هاي طلايي رنگ تزئين شده مي درخشد. داخل اين Chrysalis تغييرات جالب و باورنكردني در حال پديد آمدن است.
بعد از دو هفته، شما مي توانيد پروانه ها را داخل شفيره هاي شفاف ببينيد. وقتي كه مونارك متولد مي شود، بال هايش خيس و پر از چين و چروك و شكم آن بسيار بزرگ است. پروانه اي كه تازه از شفيره بيرون مي آيد، به پوسته Chrysalis مي چسبد تا مايعي كه در شكم اوست به رگبال هايش پمپ شود تا بتواند بال هايش را باز كند. پس از چند ساعت كه بال ها خشك شدند و شكمش به اندازه نرمال بازگشت، بالاخره پروانه مهاجر بال مي  گشايد و به پرواز درمي آيد.
گفتني است در ايالات متحده و به خصوص در ايالت كاليفرنيا، قانون به شدت از مونارك ها حمايت مي كند. آسيب رساندن به آنها در آنجا حدود 500 دلار جريمه در پي خواهد داشت. جالب توجه آنكه در ايالات متحده شركت هايي وجود دارند كه پروانه هاي مونارك را به متقاضيان براي رها كردن در مراسم ازدواج يا مراسم شاد از اين دست، عرضه مي دارند. اين موضوع بسيار مورد استقبال مردم قرار گرفته است. پس اگر خواهان مراسم ازدواج باشكوهي هستيد، مي توانيد به فكر پرواز پرنده هاي مونارك در مراسم تان باشيد.
پروانه هاي مونارك پائيز هر سال در جنوب كانادا گرد هم مي آيند تا به جنوب مهاجرت كنند. بعضي از اينها 2 هزار و 900 كيلومتر سفر مي  كنند، براي اينكه زمستان را در مكزيك بگذرانند. البته بعضي نيز در كوبا يا ايالت كاليفرنيا زمستان را به بهار مي رسانند. ميليون ها پروانه با شكوه مونارك در پناهگاه هايي در اطراف مكزيكوسيتي به سر مي برند كه بيشترين زمان فعاليت آنها در طول روز، بين صبح تا ساعت يك بعد از ظهر است. در اين ساعات شما مي  توانيد مونارك ها را ببينيد كه در حال پرواز آسمان را كاملا پوشانده اند وصداي جادويي بال هاي آنها هنگام پرواز شما را مجذوب مي  كند.
در شمال كانادا و ايالات متحده و نيز در مكزيك سازمان هايي براي حمايت از مونارك ها وجود دارند. موضوعي كه باعث نگراني دوستداران اين پروانه ها شده، اين است كه در جنوب مكزيك درختاني كه خانه زمستاني مونارك ها هستند، دايما در حال قطع شدن هستند. اين مساله مي  تواند به حضور آنها در مكزيك لطمه بزند. آدم ها بايد توجه بيشتري به اين پروانه هاي با شكوه داشته باشند. اين نظر همه عاشقان پروانه هاست.
مونارك ها در طول مهاجرت با خطرات بسياري مواجه مي  شوند. خطراتي مثل توفان پرنده هاي شكارچي، انسان ها و نيز خستگي و سستي خود آنها مي  تواند باعث از بين رفتن آنها شود. بعضي از مونارك ها در اثر توفان تلف و بعضي نيز توسط پرندگان خورده مي  شوند. صدها مونارك ممكن است در اثر برخورد با ماشين هاي در حال عبور از بزرگراه ها كشته شوند، با اين همه، گاهي پروانه هاي خسته در حال پرواز ديده مي شوند كه همچنان سعي مي  كنند به پرواز ادامه دهند در حاليكه هر لحظه ممكن است فرو بيفتند.
پروانه هاي زيباي مونارك، در طول مهاجرت طولاني خود به طور وسيعي از شهد گل ها تغذيه مي  كنند تا قند لازم براي فعاليت روزانه و نيز امكان ذخيره ساختن چربي در شكم را به دست آورند. اين ذخيره چربي منبع انرژي آنها در طول سفر خواهد بود. آنها بايد بتوانند روزي 80 كيلومتر را با سرعتي حدود 20 كيلومتر در ساعت بپيمايند. پروانه ها در طول راه و به منظور حفظ انرژي ساعاتي را به استراحت مي  پردازند. اجتماع خوشه اي شكل آنها روي درختان در هنگام استراحت منظره زيبا و چشم نوازي را پديد مي  آورد.
در نهايت حدود 40 تا 60 درصد پروانه ها در طول اقامت به محل مهاجرتشان به دلايل متعددي از بين مي  روند. پروانه هاي مهاجر در راه خود به شمال توليد مثل مي  كنند و نسلي از مونارك را به وجود مي  آورند كه اين نسل جديد به شمال مي  رسد.
از جرئياتي كه در مورد مهاجرت پروانه هاي مونارك در پرده ابهام باقي مانده و مساله اي كه بيش از هر چيز ذهن دوستداران اين پروانه ها را به خود مشغول كرده اين است كه چرا مونارك ها پس از مهاجرت به جنوب مجددا به محل اوليه خود برمي گردند؟ متاسفانه هنوز جواب روشني براي اين سوال پيدا نشده است. محققان در تلاشند تا با جمع آوري اطلاعات درباره رفتار بيولوژيك مهاجرت، راز اين معما را كشف كنند.
در مورد علت مهاجرت به جنوب هم هر چند پاسخ قطعي وجود ندارد، اما فرضيه هايي در اين مورد ارايه شده است. اولين و ساده ترين توضيح در اين مورد اين است كه مهاجرت مونارك ها شبيه به مهاجرت پرندگان است. آنها به مناطق گرمتر مهاجرت مي  كنند تا از سرماي هوا و كاهش غذا در اثر كاهش دما جان به در برند. اما پروانه ها از كجا مي  دانند كه زمستان سرد است؟ آنها نمي       دانند. درواقع چيزي كه آنها حس مي       كنند تغيير ميزان روشنايي در طول شبانه روز و تفاوت طول روز و شب است. با تغيير فصل از پائيز به زمستان، روزها كوتاه تر و شب ها بلندتر مي       شوند و دماي شب هنگام نيز سردتر است. بانمودار شدن اين نشانه ها، مونارك ها محل زيستشان را به قصد استراحتگاه هاي جنوبي ترك مي   كنند.
شايد ذكر اين نكته در اينجا جالب باشد كه مونارك ها همواره از يك الگو براي رسيدن به مقصد پيروي مي  كنند. در واقع آنها همه ساله از يك مسير مشخص به جنوب مي  روند. اما چرا؟ دانشمندان به طور عمده محدوديت غذايي را دليل پيروي پروانه ها از يك الگوي هميشگي سفر عنوان مي     كنند. مونارك ها به گياهان فرفيون و گياهان شبيه آن وابستگي تام دارند، از جمله به گياه علف شير.
نكته آخر اينكه پروانه ها و به خصوص مونارك ها از باشكوه ترين آفريده هاي آفريدگار هستند. پروانه هاي باشكوهي كه زيبايي آنها چشمان هر انساني را خيره مي  كند. به درستي پروانه هاي مونارك را سلطان دنياي حشرات ناميده  اند. به واقع دوست داشتني اند و نيازمند مراقبت. مبادا كه از شاهكارهاي آفرينش محروم شويم.

.: Weblog Themes By LoxBlog.Com :.