زیست - زمین
دراین ربلاگ مطالب زیست شناسی وزمین شناسی ارائه می شود
نوشته شده در تاريخ جمعه 11 اسفند 1391 توسط biogeology | ارسال نظر(0)

اختلاف منظر سالیانه
  Annual Parallax

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اختلاف منظر دید ستارگان که ناشی از تغییر موقعیت زمین در فاصله زمانی 6 ماه است. روش اندازه‌گیری آن به این شکل است که از ستاره موردنظر عکسبرداری می شود،‌ سپس از همان ستاره در فاصله 6 ماه دیگر که زمین به اندازه قطر مدارش حول خورشید جابجا شده است مجدداً عکسبرداری می‌شود. مکان ستاره در دو عکس مقداری جابجایی نشان می دهد که این جابجایی ظاهری همان اختلاف منظر سالیانه آن ستاره می باشد.مقدار جابجایی برابر با زاویه جدایی بین زمین وخورشید از دید آن ستاره است.این کمیت با نام اختلاف منظر خورشید مرکزی(heliocentric parallax)هم شناخته می شود. از این کمیت به کمک روابط مثلثاتی در تعیین فاصله ستارگان استفاده می‌شود.

علاوه بر این حرکت ظاهری ،ستارگان دارای یک حرکت دیگر هم هستند که ناشی از تغییر مکان آنها نسبت به خورشید می باشد(حرکت نسبی).

تاسال ۲۰۰۲ فاصله حدود ۴۰۰ ستاره با دقت یک درصد با این روش تعیین شده وفاصله حدود ۷۰۰ ستاره هم با دقت ۵ درصد تعیین شده است.فاصله ستاره هایی که کمتر از ۲۰۰ پارسک باشند با دقت خوبی با این روش قابل محاسبه است.گفتنی است حداقل اختلاف منظر قابل محاسبه در حدود یک هزارم ثانیه قوسی است.

 

اختلاف منظر بهمراه چندین پارامتر دیگر قابل محاسبه در فهرستهای ستاره ای مانند فهرست تیکو ثبت شده است.

 



برای تعیین بسیاری از پارامترهای هر جرمی در آسمان ، اولین نیاز ما تعیین نزدیکی آن جرم با ما است . بعدا خواهیم دید که این موضوع چقدر دارای اهمیت است بخاطر اینکه درخشندگی ستاره ها در آسمان شب می تواند معنی نزدیک بودن آن ستاره به ما باشد یا اینکه درخشندگی ذاتی ستاره است که شاید در فاصله دوری از ما قرار داشته باشد .

 تعیین فاصله در نجوم همواره بوده است و همچنان خواهد بود با انبوهی از سختی ها و خطاها . هنوز اتفاق نظر همگانی در زمینه ی بهترین روش وجود ندارد ، دسته کم برای فاصله با کهکشان های دیگر و فاصله لبه کهکشان ما ، راه شیری . یکی از روشهای قدیمی که امروزه نیز استفاده می شود که تقریبا دقیق است ،  اصولا برای تعیین فاصله ستارگان استفاده می شود .

 این روش ساده را « اختلاف منظر ستاره ای » می نامند . اساس این روش بر اندازه زاویه مشاهده شده در دو موقعیت مجزا در مدار گردش زمین به دور خورشید ، استوار است . این دو موقعیت در مدار زمین شش ماه با هم فاصله دارند و بنابراین می توانیم یک حرکت ظاهری برای ستاره ی مورد نظر (ستاره ای که می خواهیم فاصله ی آن را بدست آوریم ) نسبت به ستاره های  زمینه ( ستاره هایی که آنقدر دور هستند که که تغییر آنچنانی در موضعشان صورت نمی گیرد )  مشاهده کنیم .

 اختلاف منظر (p) که برای ستاره مشاهده می شود برابر است با نصف زاویه ای که راس آن ستاره مورد نظر و دو بازوی آن از دو موقعیت مجزا برروی مدار زمین می گذرد .

 اگر اندازه اختلاف منظر برابر با یک ثانیه قوسی (1/3600 درجه ) باشد و خط پایه ( در اینجا نصف فاصله میان دو مکان مجزا بر روی مدار زمین ) یک واحد نجومی باشد [ یک واحد نجومی برابر است با میانگین فاصله زمین تا خورشید ] فاصله ی آن ستاره تا ما یک پارسک (1 PC  ) خواهد بود . پارسک به عنوان یک واحد نجومی برای بیان فاصله کاربرد زیادی دارد .

 فاصله ی ستاره (d) برحسب پارسک برابر است با معکوس اختلاف منظر ، که به صورت زیر بیان می شود :

d=1/p


 

 

-         ارتباط میان اختلاف منظر و فاصله :

d=1/p

 d = فاصله ستاره تا ما بر حسب پارسک

P = زاویه اختلاف منظر بر حسب ثانیه قوسی

فاصله درخشان ترین ستاره آسمان شب :

Sirius (_ Canis Majoris)  [ شعرای یمانی ( - سگ بزرگ ) ] ، دارای اختلاف منظر 0.379  ثانیه قوسی است :

d=1/p=1/0.379=2.63 pc

نکته : یک پارسک برابر است با 3.26 سال نوری

 بنابراین برای Sirius داریم :

d=2.63 pc × (3.26 ly / 1 pc)=8.6 ly


 

 این روش دارای محدودیت در میزان فاصله ستاره از ما نیز هست که با وجود تاثیرات جوی کار را بسیار دشوار می کند ، محدودیت این اندازه گیری در حدود 100 pc یا اختلاف منظر 0.01 arcseconds است . [ ماهواره هیپاراخوس در سال 1989 میلادی به فضا فرستاده شد که می توانست تا اختلاف منظر 0.001 arcseconds  را اندازه گیری کند ، که اجازه تعیین فاصله های حدود 1000 pc  را می داد . ]

 اما در کل این روش بیشتر برای ستاره های نزدیک کاربرد دارد و از دقت قابل قبولی برخوردار است . بسیاری از ستارگان در کهکشان بسیار دورتر از آن هستند که بتوان فاصله ی آنها را با روش اختلاف منظر یافت . بنابراین روش باید به دنبال روش دیگری باشیم .

 

 


💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران